Prace Instytutu
Sny o potędze - Wojciech Bosak
W przeszłości Kraków nigdy nie był potęgą winiarską na miarę Zielonej Góry czy choćby Sandomierza, ale właśnie tu zaczyna się historia wina w Polsce. Z tych okolic pochodzą najstarsze na naszych ziemiach znaleziska, świadczące o imporcie wina w czasach rzymskich, a pierwsze po tej stronie Karpat ślady uprawy winorośli, datowane na połowę X wieku, odkryto na zboczach Wawelu. W średniowieczu uprawa winnic była powszechnym zajęciem w wielu miejscowościach dzisiejszej Małopolski i jeszcze w połowie XVI wieku popyt na wino w Krakowie był zaspokajany w dużej mierze przez miejscową produkcję...zobacz więcej
Przed wielkim jutrem - Wojciech Bosak
Przez wieki Polska była najważniejszym odbiorcą win węgierskich, a szczególnie tokajów. Niegdyś w piwnicach Krakowa leżakowały największe zapasy tych win na świecie, a ich najcenniejsza w historii kolekcja znajdowała się do ostatniej wojny w warszawskiej kamienicy Fukierów. Sami Węgrzy przyznają, ze bez udziału Polaków i bez szlaków prowadzących nad Wisłę nie byłoby tokajów, jakie znamy dzisiaj...zobacz więcej
Drożdże - Wojciech Bosak
Drożdże są dla nas równie ważne, jak winogrona, bez nich nie byłaby możliwa fermentacja alkoholowa i nie doszłoby do przemiany moszczu w wino. Ich rola polega na wytworzeniu enzymów, które w kilkuetapowym cyklu rozkładają pochodzące z winogron cukry proste: glukozę i fruktozę na alkohol etylowy i dwutlenek węgla. Pod ich wpływem tworzą się także inne związki, jak gliceryna, estry, wyższe alkohole, etc., które mają spory wpływ na charakter wina.zobacz więcej
Podole - kolebka polskiego winiarstwa - Wojciech Włodarczyk
Podole to jedyny w XX wieku, nie licząc nieudanych prób w PRL-u, polski region winiarski. Jego narodziny przypominają starania dzisiejszych winiarzy.zobacz więcej
Rondo nasze ulubione - Wojciech Bosak, Roman Myśliwiec
To już niemal nasza narodowa winorośl. Stosunkowo łatwa w uprawie i wczesna odmiana jest uprawiana z powodzeniem od gór po Bałtyk i niemal wszędzie daje interesujące wina czerwone. Nie przez przypadek pewnie wśród win zaprezentowanych na tegorocznym Konwencie Polskich Winiarzy co szóste zrobione zostało z owoców ronda.zobacz więcej
Uprawa winorośli - Roman Myśliwiec
Trudna sytuacja ekonomiczna obecnych czasów wyzwala wiele nowych inicjatyw, zmierzających do poprawy bytu mieszkańców wsi. Typowym tego przykładem są coraz popularniejsze gospodarstwa o profilu agroturystycznym, dla których winnica, a w szczególności pełna wina piwnica, może być atrakcją przyciągającą turystów. Dzisiejsze winnice są zakładane najczęściej w rejonach gdzie kiedyś już istniały, np. Dolny Śląsk, Wielkopolska, Wyżyna Krakowsko-Częstochowska, Małopolska, Podkarpacie. Wiele wskazuje na to, że inicjatywy te mają realną szansę powodzenia. Są ostrożne i opierają się na rozsądnie przeprowadzonych kalkulacjach ekonomicznych. Głównym celem tej książki jest wyjście tym inicjatywom naprzeciw, uporządkowanie winoroślarskiej wiedzy oraz fachowa pomoc w ich realizacji.Wydawnictwo Plantpress 2009 r.
Podkarpacie jako region winiarski - Wojciech Bosak
Podkarpacie od samego początku odgrywało wiodącą rolę we współczesnym odrodzeniu polskiego winiarstwa. To tam po długiej przerwie pojawiły się pierwsze profesjonalne winnice i tam właśnie przed kilkunastu laty powstawały pierwsze przyzwoite polskie wina gronowe. Także dziś pozostaje Podkarpacie najbardziej interesującym zakątkiem na winiarskiej mapie Polski, choć może w niektórych innych regionach sadzi się dziś nawet więcej winnic, a dobre wina można znaleźć już właściwie w całym kraju.zobacz więcej
Janowiec i winnice Środkowej Wisły - Wojciech Włodarczyk
Jan Kochanowski, znawca win z benedyktyńskiej winnicy w Górze Jaroszyńskiej i nierzadki gość w janowieckim zamku, swoją odmowę przyjęcia intratnej kasztelani połanieckiej przypieczętował następującą fraszką (księga III): "Nie dbałem nigdy o złoto,/ Alem tylko prosił o to, / Aby kufel stał przede mną, / A przyjaciel pijał ze mną: / A tymczasem robotnicy / Pieczę mieli o winnicy; / To wszystko moje staranie, / To skarb, złoto i zebranie. / Ani dbam o kasztelana / Trzymając się mocno dzbana."
zobacz więcej
Wzmacniane czyli likierowe - Wojciech Bosak
Wina wzmacniane, to tylko potoczna, choć bardzo trafna nazwa na określenie kategorii win, które oficjalnie i na etykietach są oznaczane jako "wino likierowe". U nas przymiotnik "likierowy" kojarzy się nieodmiennie z czymś słodkim, dla niektórych może więc być zaskoczeniem, że wina likierowe mogą też być... zupełnie wytrawne, jak na przykład tradycyjne gatunki sherry (oloroso, manzanilla), a zdarzają się też wytrawne madery (sercial), porto i marsala. Wino likierowe jest z definicji wzmacniane destylatem i zawiera od 15 do 22° alkoholu.zobacz więcej
Cichy zabójca - Wojciech Bosak
Ostatnie trzydzieści lat XIX stulecia upłynęło pod znakiem walki z filokserą. Skutki przybycia tego niepozornego owada były dla europejskiego winiarstwa porównywalne chyba tylko z upadkiem Cesarstwa Rzymskiego. Zniszczeniu uległo kilka milionów hektarów winnic, całe regiony winiarskie na zawsze zniknęły z mapy naszego kontynentu. Prawie milion rodzin winiarzy opuściło wówczas swoje gospodarstwa, a ci którzy przetrwali musieli niemal od nowa nauczyć się uprawy winnego krzewu.zobacz więcej
Bachus kresowy - Wojciech Bosak
Winnice na Podolu w okresie międzywojennym stały się częścią kresowej legendy. Pisała o nich popularna prasa, notowały je skrzętnie oficjalne statystyki a rządowe wydawnictwa ukazywały barwne korowody winobrania w Zaleszczykach. Pomimo sprzyjających warunków naturalnych uprawy winnej latorośli w południowo-wschodnich powiatach Rzeczypospolitej nie osiągnęły jednak większego znaczenia gospodarczego.zobacz więcej
Wino w II Rzeczpospolitej - Wojciech Włodarczyk
Obecny rozwój winnic w Polsce przypomina ten sprzed 75 laty. Podobna jest dynamika, zbliżone są problemy. Ponieważ całą historię polskiego wina można podzielić na trzy wyraźnie odrębne okresy (zbieżne z I, II i III RP), spojrzenie na dzieje międzywojennego winogrodnictwa może być pouczające.zobacz więcej
Siarka w winie czyli strachy na Lachy - Wojciech Bosak
Obowiązujące od ponad roku przepisy unijne nakazują informować o obecności w winie dwutlenku siarki i jego pochodnych, nawet przy niewielkim stężeniu 10 miligramów na litr. Napisy "zawiera dwutlenek siarki" lub "zawiera siarczyny", które w związku z tym pojawiły się na butelkach zostały odebrane przez niektórych mniej doświadczonych konsumentów jako ostrzeżenie przed winem złej jakości. Czy słusznie?zobacz więcej
Dionizos trafił do Polski - Wiktor Bruszewski
Bóg wina i winorośli rozszerza swoje imperium - zachwycił winem Japończyków, Chińczyków, Kanadyjczyków. Czy inne, mniejsze nacje też mogą liczyć na jego życzliwe zainteresowanie?zobacz więcej
Wino i turystyka - Wojciech Bosak
Bardzo modnym ostatnio zjawiskiem stała się tak zwana turystyka winiarska, czyli enoturystyka (z greckiego oinos - wino). Jak pokazują statystyki, turystyka winiarska jest obecnie najszybciej rozwijającą się gałęzią światowego przemysłu turystycznego, trudno więc się dziwić, że wielu producentów wina na całym świecie widzi tu dla siebie dużą szansę rozwoju. Dotychczasowe doświadczenia pokazują, że na enoturystycznym boomie najwięcej mogą skorzystać małe gospodarstwa winiarskie, a w wielu regionach pytanie o rozwój turystyki winiarskiej brzmi wręcz jak "być albo nie być" dla drobnych producentów wina.zobacz więcej
Na winiarskich ścieżkach Podkarpacia - Wojciech Bosak
Przedstawiony projekt jest w zamyśle kontynuacją realizowanego w latach 2004-2006 projektu Podkarpackie Winnice, którego efektem było powstanie na Podkarpaciu szeregu winnic i uzyskanie z nich pierwszych win gronowych. Kolejnym etapem powinna być komercjalizacja tych osiągnięć, aby właściciele winnic, którzy już produkują wino mogli czerpać z tego pierwsze zyski.zobacz więcej
Winorośl - Roman Myśliwiec
Winorośl i jej uprawa cieszy się w ostatnich latach coraz większym zainteresowaniem. Pojawiają się nowe, odpowiednie do polskiego klimatu odmiany. Jako pnącza krzewy winorośli mogą być wykorzystywane do dekoracji różnych miejsc wypoczynku w ogrodzie. Rodzą niezwykle cenne i odżywcze owoce, które nadają się do bezpośredniego spożycia. Dostarczają również surowca do wyrobu wyśmienitych win gronowych, które są nie tylko smaczne, ale i zdrowe.
Książka ta pomoże poznać tajniki uprawy tych krzewów, aby móc cieszyć się smakiem winogron z własnej "winnicy" i długo wspominać wyborny bukiet tegorocznego wina.Wydawnictwo Działkowiec, 2007r.
Produkcja win gronowych w małym gospodarstwie w Małopolsce - Wojciech Bosak
Część pierwsza: Poprawa jakości win białychPoradnik wyrobu wina białego przygotowany dla uczestników programu "Małopolskie Winnice"
zobacz więcej
Winorośl i wino - Roman Myśliwiec
Winorośl i wino to w ostatnich latach bardzo modny temat. Winnice są zakładane w wielu rejonach Polski, nawet w północnych i powstają tam całkiem interesujące wina. Jest to dowód, że o dobrym winie nie decyduje tylko natura - lokalny klimat, ale w bardzo dużym stopniu umiejętności i zaangażowanie winiarza. Winiarstwo to trudna sztuka, to zawód dla pasjonatów. Wymaga sporej wiedzy, samozaparcia i cierpliwości. Dla najlepszych, którym się uda produkować dobre wino, będzie to w przyszłości dochodowe zajęcie. Niniejsza książka i wszystkie moje publikacje wydane w Państwowym Wydawnictwie Rolniczym i Leśnym miały na celu stworzenie teoretycznych podstaw odradzającego się polskiego winiarstwa. Czas pokaże czy udało się ten cel osiągnąć.Wszystkim, których zaraziłem "bakcylem" winorośli i wina, życzę wytrwałości, samych sukcesów, a przede wszystkim DOBREGO WINA!
PWRiL, 2006r.
Winorośl w ogrodzie - Roman Myśliwiec
Krzewy winorośli od niepamiętnych czasów są związane z pięknymi ogrodami i to nie tylko z powodu smacznych owoców i cennych win gronowych. To piękne pnącze może także ocieniać nasze altany, osłaniać ogrodowe zakątki, zdobić okazałymi liśćmi przebarwiającymi się jesienią.
Coraz więcej jest odmian znoszących nasz klimat z powodzeniem. Staranne pielęgnowanie krzewów, prowadzenie w odpowiednich formach, uprawa w dobrze wybranych miejscach, umiejętna ochrona przed mrozami i przymrozkami - wszystko to sprzyja rozpowszechnieniu winorośli w naszych ogrodach. Winorośl w ogrodzie to inne spojrzenie na ten cenny krzew, użyteczny pod wieloma względami.PWRiL, 2006r.
Winorośl i wino w małym gospodarstwie w Małopolsce - Wojciech Bosak
Kontynuacja cyklu poradników- tym razem dla Małopolski. Broszura powstała jako materiały dla osób uczestniczących w programie szkolącym przyszłych winiarzy Małopolski - będącym kontynuacją programu "Podkarpackie Winnice".zobacz więcej
Winnice na Górnym Śląsku - Vinohrady na Hornim Slesku - Wojciech Bosak
Publikację wydano przez Urząd Gminy w Gorzycach w ramach projektu "Winnice na Górnym Śląsku" dofinansowanym ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Program Inicjatywy Wspólnotowej INTERREG IIIA Czechy-Polska w ramach Euroregionu Silesia oraz budżetu państwa.Uprawa winorośli i winiarstwo w małym gospodarstwie na Podkarpaciu - Wojciech Bosak
Książeczka powstała dla ściśle określonego odbiorcy - rolników uczestniczących w projekcie pilotażowym "Podkarpackie winnice", którzy zamierzają wzbogacić profil swoich gospodarstw o uprawę winorośli i produkcję win gronowych.Nie jest to jednak sensu stricto podręcznik winogrodnictwa i winiarstwa. Publikacja ta została bowiem zamierzona jako uzupełnienie książek Romana Myśliwca "Uprawa winorośli" i "Wino z własnej winnicy", które szerzej zajmują się tym tematem. Poradnik koncentruje się na zagadnieniach związanych z zaprojektowaniem towarowej uprawy winorośli (analiza warunków geograficznych, wybór lokalizacji, dobór odmian winorośli, rozplanowanie winnicy) a także kwestiach dotyczących organizacji oraz opłacalności produkcji winiarskiej w małym gospodarstwie rolnym.
Poradnik został wprawdzie opracowany z myślą o warunkach Podkarpacia (dotyczy to głównie uwarunkowań geograficznych uprawy winorośli), zawiera jednak szereg materiałów, które mogą być również przydatne winogrodnikom i winiarzom z innych regionów Polski. Znajdziemy tam między innymi opisy ponad dwudziestu odmian winorośli oraz analizy opłacalności różnych wariantów produkcji winiarskiej.
zobacz więcej
Uprawa winorośli - Roman Myśliwiec
Myślą przewodnią tej książki jest pokazanie, jak osiągniąć cel najważniejszy - opłacalność produkcji winogron w polowej uprawie odmian przerobowych i deserowych pod osłonami, w warunkach naszego, mniej sprzyjającego klimatu. Zawarte w książce informacje to wynik wieloletnich badań w moim gospodarstwie, dotyczących nie tylko doboru odmian, sposobu uprawy krzewów, ale i doświadczalnych prac nad produkcją wina, które pozwalają mi na stwierdzenie, że uprawa winorośli w Polsce może być opłacalna i warto ją podjąć.PWRiL, 2003r.
Wino z własnej winnicy - Roman Myśliwiec
Własna winnica, własna piwnica - to brzmi bardzo ambitnie i kojarzy się z dużą skalą przedsięwzięcia. Nie o ilość jednak chodzi. Wystarczy mieć krzak winorośli odpowiedniej odmiany, umieć wykorzystać owoce i stworzyć atmosferę sprzyjającą popijaniu swojego wina w dobrym czasie. Wtedy satysfakcja będzie pełna: docenimy wino, nie będziemy żałować czasu, jaki pochłania jego produkcja, i na pewno każde następne będzie lepsze.PWRiL, 2000r.
Ogród winoroślowy - Roman Myśliwiec
Krzewy winoroślowe od niepamiętnych czasów są związane z pięknymi ogrodami w cieplejszym klimacie, i to nie tylko z powodu owoców i cennych win gronowych. To piękne pnącze może także ocieniać nasze altany, osłaniać ogrodowe zakątki, zdobić okazałymi liśćmi przebarwiającymi się jesienią.
Coraz więcej jest odmian znoszących nasz klimat z powodzeniem. Staranne pielęgnowanie krzewów, prowadzenie w odpowiednich formach, uprawa w dobrze wybranych miejscach, umiejętna ochrona przed mrozami i przymrozkami - wszystko to sprzyja rozpowszechnieniu winorośli w naszych ogrodach. "Ogród winoroślowy" to inne spojrzenie na ten cenny krzew, użyteczny pod wieloma względami.PWRiL, 1996r. wydanie II
101 odmian winorośli - Roman Myśliwiec
Jest to pierwsza propozycja ampelograficzna omawiająca szczegółowo dwa klucze do rozpoznawania odmian winorośli, opis poszczególnych odmian (cechy morfologiczne, fenologię, cechy gospodarcze) oraz klasyfikację i przydatność danej odmiany do uprawy w Polsce. Książka jest bogato ilustrowana (opis każdej odmiany jest zaopatrzony w rysunek liścia, a niektóre odmiany są ukazane na barwnych fotografiach na końcu książki). Przeznaczona jest dla studentów Akademii Rolniczych i dla uprawiających winorośl producentów i amatorów.Współautor prof. dr hab. Bolesław Sękowski, PWN, 1993r.
Ogród winoroślowy - Roman Myśliwiec
Nie wszyscy wiedzą, że nawet w naszym chłodniejszym klimacie można z powodzeniem uprawiać winną latorośl. Trzeba tylko wybrać odpowiednią odmianę, oraz właściwie pielęgnować i formować krzewy - a wtedy jesienią będą one zdobiły nasz ogródek pięknymi barwami liści i dorodnymi kiściami smacznych winogron.
Książkę tę polecamy wszystkim ogrodnikom-amatorom, którzy pragną mieć na swych działkach altany, pergole lub zielone korytarze własnoręcznie wykonane z efektownie uformowanych i obficie owocujących krzewów winoroślowych.PWRiL, 1992r. wydanie I
Nowoczesna winnica - Roman Myśliwiec
Zasadniczym warunkiem powodzenia uprawy winorośli na plantacjach polowych jest wybór właściwego stanowiska; najbardziej odpowiednie pod winnice są silnie nasłonecznione stoki wzgórz. Takich terenów jest szczególnie dużo na Pogórzu Karpackim czy Przedgórzu Sudeckim. Są to najczęściej kilkudziesięcioarowe działki, na ogół bardzo słabo rolniczo wykorzystywane. Winorośl jest nową szansą opłacalnego wykorzystania właśnie takich rodzinnych działek. Na teraźniejszym etapie rozwoju uprawy winorośli w Polsce odpowiednim modelem będzie intensywnie prowadzona, nieduża winnica rodzinna. Model ten dotyczy uprawy odmian o podwyższonej wytrzymałości na niską temperaturę i wysokiej jakości deserowych owocach. Mniej intensywne plantacje dla potrzeb przemysłu przetwórczego mogą być z powodzeniem zakładane na większych powierzchniach. Uprawa deserowych odmian winorośli właściwej pod osłonami może być prowadzona bez żadnych ograniczeń na terenie całego kraju.PWRiL, 1992r.
