Sprawozdania

Sprawozdanie z realizacji programu Podkarpackie winnice 2004-2006

W latach 2004-2006 Związek Gmin Dorzecza Wisłoki w Jaśle realizował projekt pilotażowy Podkarpackie winnice, którego celem było odrodzenie tradycji winiarskich na Podkarpaciu, poprzez pomoc w zakładaniu gospodarstw winiarskich. Projekt mógł być zrealizowany dzięki dofinansowaniu ze środków Samorządu Województwa Podkarpackiego. Na realizację całego programu dofinansowanie wyniosło łącznie 162.000 zł.

W latach 2004-2006 odbyły się trzy cykle szkoleń o łącznym czasie 60 godzin, w których wzięło ogółem ok. 160-ciu uczestników. Wykłady na temat uprawy winorośli, winiarstwa oraz ekonomiki gospodarstwa winiarskiego prowadzili: Roman Myśliwiec, Marek Jarosz i Wojciech Bosak, członkowie Polskiego Instytutu Winorośli i Wina.

W okresie trzyletnim odbyły się również cztery wyjazdy szkoleniowe do gospodarstw winiarskich Węgier, Austrii i Niemiec. W szkoleniach zagranicznych wzięło łącznie 80 osób. Dla najbardziej zaangażowanych absolwentów szkoleń krajowych zostały zorganizowane w 2005 i w 2006 roku kursy enologiczne w szkole winiarskiej w Silberbergu (Austria). Wysoki poziom merytoryczny kursów oraz doskonałe tłumaczenie wykładów spowodowały, że były to bardzo pożyteczne wyjazdy szkoleniowe. Obydwa kursy ukończyło łącznie 22 osoby.

Równolegle z działalnością szkoleniową prowadzone były starania w zakresie doskonalenia polskiego prawa winiarskiego. Działaniom tym służyły konferencje z 28 stycznia i 5 listopada 2005 roku. Ostatnią inicjatywą jest projekt nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym, w którym zaproponowaliśmy zwolnienie drobnych producentów win gronowych z obowiązku prowadzenia produkcji wina w składach podatkowych. Projekt ustawy jest już po pierwszym czytaniu w Sejmie i ma realną szansę na uchwalenie jeszcze w tym roku.

Podsumowaniem i rozwinięciem programu Podkarpackie winnice w 2005 roku były zorganizowane 5 listopada Międzynarodowe Dni Wina w Jaśle. W imprezie, która odbyła się w hali sportowej wzięli udział wystawcy, producenci wina z Czech, Węgier, Słowacji i Niemiec, a także producenci i handlowcy sprzętu do produkcji wina i akcesoriów winiarskich.

W dniach 2 i 3 września 2006 roku odbyły się II Międzynarodowe Dni Wina w Jaśle. Impreza wzbudziła bardzo duże zainteresowanie odwiedzających oraz mediów, a stoiska winiarskie z siedmiu krajów, były licznie odwiedzane. Imprezę należy uznać za bardzo pożyteczną dla szerzenia kultury wina w naszym województwie oraz promocji Jasła i Podkarpacia w Polsce i Europie.

O rzeczywistej wartości programu Podkarpackie winnice przekonamy się zapewne dopiero w przyszłości. Budowanie tradycji winiarskich to proces trudny i wieloletni. Trzy lata to zbyt krótki okres czasu, by zacząć w tym zawodzie zarabiać. W kilku podkarpackich winnicach uzyskano już pierwsze wino, inne wydadzą pierwszy plon w ciągu najbliższych dwóch lat. Zdecydowana większość podkarpackich winnic została założona z myślą o przyszłej sprzedaży wina oraz dodatkowych dochodach uzyskiwanych z tzw. turystyki winiarskiej. Do obecnej chwili, co najmniej pięć podkarpackich gospodarstw winiarskich osiągnęło już w pełni handlową jakość wyrabianych win, a wciągu najbliższych dwóch lat liczba takich producentów zapewne zwiększy się nawet dwu-, trzykrotnie. Dodatkowym bodźcem dla nowych kandydatów na podkarpackich winiarzy mogą stać się przygotowywane zmiany prawne ułatwiające wyrób win gronowych w małych gospodarstwach.

Dotychczasowe doświadczenia w wyrobie win gronowych na Podkarpaciu są bardzo obiecujące i pokazują, że region ten ma duży potencjał do produkcji wina wysokiej klasy. Potwierdziła to bardzo udana prezentacja podkarpackich winiarzy na pierwszym ogólnopolskim Konwencie Polskich Winiarzy w Warszawie w czerwcu tego roku. Impreza ta pokazała, że Podkarpacie to niewątpliwie przodujący i najbardziej interesujący "region winiarski" w Polsce, zarówno pod względem liczby gospodarstw winiarskich, jak i jakości produkowanych win. Aby tego potencjału nie zmarnować zachodzi dziś pilna potrzeba dalszego wsparcia organizacyjnego i merytorycznego podkarpackich gospodarstw winiarskich, aby umożliwić im sprzedaż wina i stworzenie oferty turystyki winiarskiej.

O sukcesach w winiarstwie decydują umiejętności i zaangażowanie. Właśnie nauce winiarskiego zawodu służył nasz trzyletni program. W okresie 2004-2006 zostało założonych na Podkarpaciu ok. 40 winnic o łącznej powierzchni około 15 hektarów. Uwzględniając wysokie koszty założenia winnicy i uruchomienia przetwórstwa, oraz istniejące nadal utrudnienia prawne, to wcale nie jest tak mało. Z całą pewnością warto było rozpocząć i realizować nasz program, a wydane dotychczas środki finansowe na pewno nie poszły na marne. Wyraźny przyrost powierzchni winnic może nastąpić wtedy, gdy winiarze będą mogli bez żadnych przeszkód skorzystać z pomocy finansowej Unii Europejskiej. Niedawno Polska została wpisana do strefy A uprawy winorośli, co jest równoznaczne z uznaniem nas, za kraj o potencjale winiarskim. Aby tego potencjału nie zmarnować zachodzi dziś pilna potrzeba dalszego wsparcia organizacyjnego i merytorycznego podkarpackich gospodarstw winiarskich, aby umożliwić im sprzedaż wina i stworzenie oferty turystyki winiarskiej.

---

Sprawozdanie z realizacji programu Podkarpackie winnice w 2006 roku

W trzecim roku realizacji programu Podkarpackie winnice zadeklarowało uczestnictwo łącznie ok. 70 osób zainteresowanych uprawą winorośli i winiarstwem. W szkoleniach, które odbyły się w dniach 12 i 26 marca oraz 9 kwietnia w Jaśle brało udział każdorazowo 40-45 osób. Wykłady w łącznym czasie 20 godzin z uprawy winorośli, winiarstwa, prawa winiarskiego oraz ekonomiki gospodarstwa winiarskiego, podobnie jak w poprzednich latach 2004-2005, prowadzili: Wojciech Bosak, Marek Jarosz i Roman Myśliwiec z Polskiego Instytutu Winorośli i Wina.

Dla najbardziej aktywnych uczestników szkoleń został zorganizowany wyjazd szkoleniowy do winnic węgierskich w dniach 12-18 czerwca 2006 roku. W szkoleniu wzięło udział 20 osób. Podczas 6 dni pobytu na Węgrzech zapoznano się z uprawą winorośli i produkcją wina w 9 firmach różnej wielkości w 6 regionach Węgrzech (Tokaj, Eger, Szekszard, Villany, Badacsony, Somlo). Pod względem szkoleniowym wyjazd należy uznać za bardzo udany i pożyteczny. Szczegółowy program wyjazdu w załączeniu.

Dla najbardziej zaawansowanych uczestników całego 3-letniego programu Podkarpackie winnice jest zaplanowany w terminie 4-10 września kurs enologiczny w szkole winiarskiej w Silberberg (Austria).




Program wyjazdu szkoleniowego na Węgry w dniach 12-18 czerwca 2006r w ramach realizacji programu Podkarpackie winnice

12.06	godz. 8:00 - wyjazd z Jasła godz. 12:00 - zwiedzanie 600-letniej piwnicy Rakoczego w Tokaju i degustacja win tokajskich godz. 17:00  - zakwaterowanie w hotelu Rubinia w Egerze
13.06	godz. 10:00  - zwiedzanie piwnic i degustacja win firmy Galbor w Egerze godz. 12:30 - zapoznanie się ze sprzętem winiarskim w sklepie Interker godz. 14:00  - zwiedzanie piwnic i degustacja win w firmie Thumerer (Noszwaj)
14.06	godz. 9:00 - wyjazd do Harkany godz. 14:00 - zwiedzanie piwnic i degustacja win firmy Ferencs Sarosdi w Szekszard godz. 17:00 - zakwaterowanie w hotelu Drava w Harkany
15.06	godz. 10:00 - zwiedzanie piwnic i degustacja win firmy Polgar (Villany) godz. 13:00  - zwiedzanie muzeum winiarstwa w Villany godz. 15:00 - zwiedzanie piwnic i degustacja win firmy Zsolt Tiffan (Villany)
16.06	godz. 9:00  - wyjazd do Balatonfüred godz. 13:00  - degustacja win firmy "Szent Orban Winery" (Huba Szeremly) w górskiej piwnicy w Badacsonytomaj godz. 17:00  - zakwaterowanie w hotelu Blaha Lujza Szalloda w Balatonfüred
17.06	godz.10:00  - zwiedzanie winnic i piwnic oraz degustacja win Instytutu Winiarstwa Badacsony godz. 15:00 - zwiedzanie gospodarstwa winiarskiego Imre Györgykovacsa w miejscowości Ajka (Somló)
18.06	godz. 10:00 - wyjazd do Polski godz. 21:00 - przyjazd do Jasła

---

---

>Sprawozdanie z realizacji II etapu Programu Podkarpackie winnice

W 2005 roku Związek Gmin Dorzecza Wisłoki kontynuował realizację projektu Podkarpackie winnice, którego celem jest odrodzenie tradycji winiarskich na Podkarpaciu poprzez pomoc w zakładaniu małych winnic i organizacji przetwórstwa winogron w małych gospodarstwach rolnych, w tym szczególnie w gospodarstwach agroturystycznych.

Projekt, przewidziany do realizacji w ciągu trzech lat - 2004 - 2006, ma charakter pilotażowy, a jego powodzenie będzie warunkować kontynuację działań w kolejnych latach.
Koordynatorem programu od strony merytorycznej jest Roman Myśliwiec, właściciel winnicy "Golesz" w Jaśle, Prezes Polskiego Instytutu Winorośli i Wina w Krakowie.
Na podstawie Porozumienia z dnia 30.06.2004 r. i aneksu z dnia 14.10.2005r., Związek Gmin Dorzecza Wisłoki uzyskał środki finansowe niezbędne do realizacji II etapu pilotażowego Programu ze środków Samorządu Województwa Podkarpackiego w kwocie 55 000,- zł. W myśl Porozumienia i aneksu realizacja Programu w drugim roku przebiegła zgodnie z wcześniej zaplanowanym harmonogramem. Utworzone zostały dwie grupy uczestników: początkująca i zaawansowana, łącznie 65 osób. Do grupy zaawansowanej należą osoby z pewnym doświadczeniem w uprawie winorośli i winiarstwa, natomiast pozostali to - osoby pracujące często poza rolnictwem, ale już częściowo zaznajomione z tematem uprawy winorośli i z winiarstwem.

Realizację II etapu Programu zapoczątkowało szkolenie wraz z konferencją, które odbyło się w Jaśle w dniu 28.01.2005 roku., dotyczące realizacji I etapu pilotażowego programu Podkarpackie winnice z udziałem Leszka Deptuły - Marszałka Województwa Podkarpackiego, Jana Kurpa - Wojewody Podkarpackiego, Tadeusza Sosnowskiego - Wicemarszałka Województwa Podkarpackiego, Dariusza Surmy - Dyrektora Departamentu Rolnictwa i Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego, Konsula Handlowego Konsulatu Republiki Czeskiej - Milana Peprnika, Darii Oleszczuk - Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, przedstawicieli Instytutu Wina i Winorośli w Krakowie, Wójtów i Burmistrzów Związku Gmin Dorzecza Wisłoki, uczestników programu i innych zaproszonych gości. Podczas spotkania poruszane były kwestie związane z produkcją win i obowiązującym ustawodawstwem w tej dziedzinie. W rezultacie skierowane zostały wystąpienia Wojewody Podkarpackiego do Ministra Rolnictwa, oraz Marszałka Województwa Podkarpackiego do Ministra Finansów w sprawie przepisów dotyczących nadzoru akcyzowego, warunków uzyskiwania zezwoleń na prowadzenie tzw. składu podatkowego i konieczności zarejestrowania działalności gospodarczej winogrodników na zasadach książki przychodów i rozchodów.

Kolejnym zadaniem programu był wyjazd szkoleniowy grupy zaawansowanej do Republiki Austrii w dniach od 29 maja do 6 czerwca 2005 roku. Współorganizatorem wyjazdu był Konsultant Generalny Austrii w Krakowie oraz Sylwester Dariusz Andrzejak - przedstawiciel władz rządowych Styrii. Głównym celem wyjazdu szkoleniowego był czterodniowy kurs enologiczny w szkole winiarskiej w Silberbergu, który umożliwił zapoznanie się z organizacją i ekonomiką styryjskich gospodarstw winiarskich o profilu agroturystycznym, uprawą winorośli w trudnych warunkach górskich oraz technologią produkcji win jakościowych.
Szkolenie zorganizowano w regionie, w którym utrzymują się małe gospodarstwa winiarskie oraz rozwinięta jest turystyka winiarska. Tematyka szkoleń dotyczyła winiarstwa, uprawy winorośli. Odbyły się również zajęcia praktyczne w szkolnej winnicy. Podczas wyjazdu uczestnicy poszerzyli zakres posiadanej wiedzy teoretycznej i praktycznej jak również otrzymali dodatkowe materiały szkoleniowe.
Dodatkowo, winogrodnicy zwiedzili winnice i piwnice wykładowcy szkoły w Silberbergu Karla Puff w Pchla, winiarnię Burgeland rodziny Preisinger w Gols, gospodarstwo enoturystyczne rodziny Assigal w miejscowości Seggauberg, gospodarstwo gastronomiczno-winiarskie rodziny Kieslinger Kogelberg oraz zaznajomili się z winiarstwem największych austriackich firm: Polz i Temmel, a w firmie handlowej Kögl zapoznali się ze sprzętem winiarskim.
Na Morawach uczestnicy wyjazdu zwiedzili winnice i przetwórnie "Moravsky Sklipek" w miejscowości Šatov.

Przy współpracy z radnym Tadeuszem Błaszczyszynem zostały zorganizowane w dniach 12 i 19. 06. 2005 roku w Przemyślu, oraz 26. 06. 2005 roku w Jaśle spotkania szkoleniowe dla 30 osób - grupy początkującej - biorącej udział w programie, obejmujące wykłady teoretyczne oraz zajęcia praktyczne w terenie - w winnicy "Golesz" Romana Myśliwca. Na szkoleniach omówione były między innymi tematy: historia winorośli i wina w Polsce i Europie, uprawa winorośli i produkcja wina w gospodarstwach rolniczych, polecane odmiany winorośli w świetle warunków klimatycznych regionu, ekonomika gospodarstwa winiarskiego o profilu agroturystycznym. Wykłady prowadzili: Roman Myśliwiec - winnica "Golesz" w Jaśle, prezes Polskiego Instytutu Winorośli i Wina w Krakowie (PIWiW), Marek Jarosz - wiceprezes PIWiW, Wojciech Bosak - członek Zarządu PIWiW .
Uczestnicy szkoleń zostali zaopatrzeni w podręczniki "Uprawa winorośli" autorstwa Romana Myśliwca, zakupione przez Związek w Państwowym Wydawnictwie Rolniczym i Leśnym w Warszawie w ilości 40 egzemplarzy oraz broszurę "Uprawa winorośli i winiarstwo w małym gospodarstwie na Podkarpaciu" autorstwa Wojciecha Bosaka (zakupiona w 2004r.) Następny wyjazd szkoleniowy miał miejsce w dniach od 14 do 20 sierpnia 2005 roku. Uczestnicy zapoznali się z produkcją winiarską w 10 gospodarstwach winiarskich na Węgrzech o bardzo zróżnicowanej strukturze i poziomie jakościowym win, co umożliwiło zapoznanie się ze specyfiką węgierskiego winiarstwa.

W drugim etapie programu kontynuowane było prowadzenie strony internetowej www.podkarpackiewinnice.pl umożliwiającej prowadzenie szybkiego serwisu informacyjnego oraz bieżącą aktualizację wiadomości, zapewniającej sprawny kontakt z liczną grupą uczestników programu, będącej cennym instrumentem promocji przedsięwzięcia i jednocześnie naszego regionu.

Podsumowaniem drugiego roku realizacji programu Podkarpackie winnice były zorganizowane w Jaśle "Międzynarodowe Dni Wina Jasło 2005" w dniu 5 listopada 2005r. W obchodach, które odbyły się w hali Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Jaśle wzięło udział 10 producentów win z Republiki Czech, Węgier, Słowacji, Niemiec i Polski, a także producenci sprzętu do produkcji win i akcesoriów winiarskich oraz opakowań i szkła. Na stoisku księgarni prezentowana była literatura dotycząca problematyki winiarskiej oraz promująca walory regionu Podkarpacia. Zostało zorganizowane także polskie (podkarpackie) stoisko winiarskie, o charakterze symbolicznym, bez możliwości zakupu wina. Jednym z założeń obchodów było kontynuowanie rozpoczętych działań na rzecz odbudowy tradycji winiarskiej na tym terenie oraz szerzenie kultury picia wina na Podkarpaciu. Podczas Międzynarodowych Dni Wina Jasło 2005 na hali MOSiR odbył się konkurs na "Tradycyjny Produkt Podkarpacia" zorganizowany przez Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego, obejmujący swym zasięgiem powiaty jasielski, krośnieński i dębicki.

Został zrealizowany film relacjonujący "Międzynarodowe Dni Wina Jasło 2005" promujący ideę "Podkarpackich winnic" planowany do emisji w programach lokalnych w telewizji kablowej "Vektra" obejmującej 50 miast w Polsce.

Równolegle z "Międzynarodowymi Dniami Wina Jasło 2005" w Sali konferencyjnej PNiG w Jaśle odbywała się konferencja winiarska. Spośród zaproszonych gości udział wzięli poseł Janusz Kołodziej, Krzysztof Potocki - Naczelnik Wydziału Wyrobów Winiarskich i Napojów Spirytusowych z Departamentu Wspólnej Organizacji Rynków Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Konsul Generalny Republiki Austrii - Hermine Poppeller, Konsul RP w Kolonii - Elżbieta Nowocień oraz Konsul Republiki Czeskiej - Milan Peprnik, przedstawiciele samorządu wojewódzkiego i lokalnego oraz reprezentanci winiarzy z Republiki Austrii, Czech, Polski, Słowacji, Niemiec, Węgier i Włoch. Głównym celem konferencji było przedstawienie niedoskonałości polskiego prawa winiarskiego na tle podobnych regulacji prawnych innych krajów Unii Europejskiej. Prelegentami byli winiarze lub pracownicy konsulatów z Austrii, Włoch, Niemiec, Czech, Słowacji, Węgier oraz członkowie zarządu Polskiego Instytutu Winorośli i Wina w Krakowie. Pokłosiem konferencji był apel, podpisany przez wszystkich uczestników, adresowany do parlamentarzystów, Kancelarii Premiera RP, Ministerstwa Finansów oraz Ministerstwa Rolnictwa z wnioskiem o szybką zmianę ustawy o podatku akcyzowym, znoszącą obowiązek prowadzenia produkcji wina gronowego w składach podatkowych, a także o przyjęcie ustawy o gospodarstwach winiarskich, regulującej częściowo produkcję win gronowych w niewielkich gospodarstwach rolnych.

Inauguracja Międzynarodowych Dni Wina spotkała się z bardzo dużym zainteresowaniem ze strony wystawców, odwiedzających oraz mediów. Planowana jest kontynuacja tych obchodów w latach następnych.

Drugi rok realizacji programu Podkarpackie winnice należy uznać za owocny, a przyznane przez samorząd województwa fundusze za wykorzystane właściwie i z pożytkiem, tak dla powiększenia, jak i konsolidacji środowiska podkarpackich winiarzy. W naszym województwie powstały kolejne winnice o łącznej powierzchni ok. 1 ha, a w kilku posadzonych wcześniej wyprodukowano wino z pierwszego zbioru winogron. Za przejaw konsolidacji i poważnego podejścia winiarzy do przyszłego zawodu, należy uznać powstanie Stowarzyszenia Winiarzy Podkarpacia, które obecnie jest w stadium rejestracji sądowej. W chwili obecnej jedyną poważną przeszkodą w dalszym rozwoju winiarstwa w naszym regionie, są nieprzyjazne dla winiarzy przepisy polskiego prawa skarbowego. Bez najmniejszej przesady należy stwierdzić, że nasze działania związane z realizacją programu Podkarpackie winnice, są bacznie obserwowane w wielu rejonach Polski, mających również podobne zamiary. Na przykład realizację analogicznego, jak nasz programu rozpoczynają od 2006 roku samorządowcy województwa małopolskiego. Kontynuacja naszego programu w 2006 roku jest jak najbardziej wskazana, i to nie tylko w celu dalszego rozwoju gospodarstw winiarskich oraz szerzenia kultury wina na Podkarpaciu, ale co jest niezwykle istotne i korzystne, jako bardzo dobry pomysł na promocję i reklamę naszego województwa w Polsce i Europie.

W imieniu Związku Gmin Dorzecza Wisłoki oraz całego środowiska podkarpackich winogrodników chciałbym serdecznie podziękować za dotychczasową pomoc i współpracę w realizacji Programu Podkarpackie winnice Władzom Samorządowym Województwa Podkarpackiego, a w szczególności: Państwu Radnym Sejmiku, Zarządowi Województwa z Panami Marszałkiem Leszkiem Deptułą i Wicemarszałkiem Tadeuszem Sosnowskim oraz Departamentowi Rolnictwa i Środowiska Urzędu Marszałkowskiego z Panem Dyrektorem Dariuszem Surmą.

---

Sprawozdanie z drugiego roku realizacji programu Podkarpackie winnice

W dniach od 29 maja do 6 czerwca 2005 roku miał miejsce wyjazd szkoleniowy do Austrii.
Podstawowym celem wyjazdu był czterodniowy kurs enologiczny w szkole winiarskiej w Silberbergu, dla najbardziej aktywnych uczestników szkoleń pierwszego roku realizacji programu Podkarpackie winnice. Do wyjazdu wytypowanych zostało 20 osób, którzy już założyli winnice. Ostatecznie propozycję wyjazdu na kurs przyjęło 11 osób, którzy wraz z tłumaczką języka niemieckiego Izabelą Wilgan z Warszawy i niżej podpisanym wyjechali z kraju w niedzielę 29 maja 2005 roku. Jeden z uczestników wycofał się w ostatniej chwili, nie zawiadamiając o swojej rezygnacji, co było jedynym nieprzyjemnym incydentem całego wyjazdu szkoleniowego. Opłata za kurs w Silberbergu (wykłady, noclegi, wyżywienie) została ustalona przez stronę austriacką w formie kwoty zryczałtowanej dla 14 osób i nie uległaby zmniejszeniu w przypadku zmniejszenia liczby uczestników, wobec powyższego zaproponowałem wykorzystanie wolnego miejsca na kursie Sabinie Połońskiej z Winnicy Miękinia pod Wrocławiem. Zaproszona osoba dołączyła do grupy w Znojomo na Morawach.

Pomimo stosunkowo wysokich, jak na polskie warunki, kosztów pobytu w Austrii wraz z opłatą za kurs, wyjazd należy uznać zdecydowanie za uzasadniony i udany. Bardzo wysoki poziom merytoryczny wykładów, doskonała atmosfera podczas szkoleń i serdeczność gospodarzy, to tylko podstawowe atuty uzasadniające poniesione koszty wyjazdu. Bardzo duże znaczenie praktyczne miał bardzo wysoki poziom tłumaczenia wykładów. Dobra atmosfera i konsolidacja grupy winiarzy na wyjeździe zaowocowała decyzją utworzenia na Podkarpaciu stowarzyszenia zawodowego. Jeszcze w tym miesiącu odbędzie się pierwsze spotkanie podkarpackich winiarzy w celu sfinalizowania pomysłu.

Szczegółowe sprawozdanie z wyjazdu składałem już bezpośrednio po wyjeździe - jest ono również opublikowane na niniejszej stronie internetowej naszego programu.

W miesiącu czerwcu 2005 miał miejsce cykl szkoleń dla nowego naboru kandydatów na winiarzy. Zgodnie z wcześniej przyjętym planem w dniach 12 i 19 czerwca 2005 w Przemyślu i 26 czerwca w Jaśle odbyły się szkolenia dla kandydatów na winiarzy, głównie z rejonów Przemyśla, Dynowa i Rzeszowa. Szkolenia odbyły się zgodnie z wcześniej przyjętym harmonogramem. Wykłady z dziedziny uprawy winorośli i winiarstwa prowadzili członkowie Polskiego instytutu Winorośli i Wina w Krakowie: Roman Myśliwiec (prezes), Marek Jarosz (wiceprezes) i Wojciech Bosak (członek zarządu). W szkoleniach wzięło udział łącznie 30 rolników. Plan szkoleń został zrealizowany w całości. Podczas szkolenia w Jaśle (26.06.2005 roku), oprócz zajęć teoretycznych odbyło się również szkolenie praktyczne w Winnicy Golesz w Jaśle.

Kolejnym zaplanowanym wcześniej etapem realizacji programu Podkarpackie winnice w roku 2005 był wyjazd szkoleniowy do winnic węgierskich w dniach 14-20 sierpnia 2005 roku. Szkolenie było przeznaczone dla uczestników programu, którzy odbyli kurs krajowy w czerwcu 2005 roku. W wyjeździe wzięło udział wraz z tłumaczem (Marek Nowiński) i odpowiedzialnym za stronę merytoryczną, niżej podpisanym 22 osoby. Zapoznano się z produkcją winiarską łącznie w 10 gospodarstwach winiarskich, różnej wielkości i o bardzo zróżnicowanej strukturze i poziomie jakościowym win, co dało uczestnikom szkolenia szeroki i prawdziwy pogląd na temat węgierskiego winiarstwa. Wartość szkoleniową wyjazdu podniósł wysoki poziom tłumaczenia naszego kolegi winiarza Marka Nowińskiego. Z powyższych względów wyjazd należy uznać za bardzo pouczający i udany.

Podsumowaniem drugiego roku realizacji programu Podkarpackie winnice były zorganizowane 5 listopada "Międzynarodowe Dni Wina" w Jaśle. W imprezie, która odbyła się w hali sportowej MOSiR w Jaśle wzięli udział wystawcy, producenci wina z: Czech, Węgier, Słowacji i Niemiec, a także producenci i handlowcy sprzętu do produkcji wina i akcesoriów winiarskich takich, jak opakowania, szkło itp. Zostało zorganizowane także polskie (podkarpackie) stoisko winiarskie, ale o charakterze symbolicznym, bez możliwości zakupu wina, jako protest przeciwko nieprzyjaznemu prawu winiarskiemu w Polsce. Impreza wzbudziła bardzo duże zainteresowanie odwiedzających oraz mediów, stoiska były licznie odwiedzane i dlatego należy uznać ją za bardzo pożyteczną dla promocji kultury wina w naszym województwie.

Podczas "Międzynarodowych Dni Wina Jasło 2005" odbyła się konferencja winiarska, w której uczestniczyło około 100 zaproszonych osób, głównie przedstawicieli parlamentu, ministerstw, konsulatów oraz samorządu wojewódzkiego. Głównym celem konferencji było przedstawienie ułomności polskiego prawa winiarskiego na tle podobnych regulacji innych krajów Unii Europejskiej. Prelegentami byli winiarze lub pracownicy konsulatów z Austrii, Włoch, Niemiec, Czech, Słowacji, Węgier, a ze strony polskiej członkowie zarządu Polskiego Instytutu Winorośli i Wina. Efektem konferencji było wystosowanie apelu do Sejmu i Premiera RP z prośbą o podjęcie działań w celu uproszczenia polskiego prawa winiarskiego, a w szczególności regulacji skarbowych. Zostały zaproponowane konkretne rozwiązania w formie dwóch projektów ustaw: 1. nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym, w którym zaproponowano zwolnienie producentów win gronowych posiadających własne winnice z obowiązku prowadzenia produkcji wina w tzw. składach podatkowych, 2. nowej ustawy o gospodarstwach winiarskich, regulującej w sposób całościowy produkcję wina w niewielkich gospodarstwach rodzinnych.
Drugi rok realizacji programu Podkarpackie winnice należy uznać za owocny, a przyznane przez samorząd wojewódzki fundusze za wykorzystane właściwie i z pożytkiem, tak dla powiększenia, jak i konsolidacji środowiska podkarpackich winiarzy. Powstało w naszym województwie kilka nowych winnic, a w paru posadzonych wcześniej powstało wino z pierwszego zbioru winogron. Za przejaw konsolidacji i poważnego podejścia winiarzy do przyszłego zawodu, należy uznać powstanie Stowarzyszenia Winiarzy Podkarpacia, które obecnie jest w stadium rejestracji sądowej. W chwili obecnej jedyną poważną przeszkodą w dalszym rozwoju winiarstwa w naszym regionie, są nieprzyjazne dla winiarzy przepisy polskiego prawa skarbowego. Bez najmniejszej przesady należy stwierdzić, że nasze działania związane z realizacją programu Podkarpackie winnice, są bacznie obserwowane w wielu rejonach Polski, mających również podobne zamiary. Na przykład realizację analogicznego, jak nasz programu rozpoczynają od 2006 roku samorządowcy województwa małopolskiego. Kontynuacja naszego programu w 2006 roku jest jak najbardziej wskazana, i to nie tylko w celu dalszego rozwoju gospodarstw winiarskich oraz szerzenia kultury wina na Podkarpaciu, ale co jest niezwykle istotne i korzystne, jako bardzo dobry pomysł na promocję i reklamę naszego województwa w Polsce i Europie.

---

Sprawozdanie z wyjazdu szkoleniowego na Węgry

w ramach realizacji programu Podkarpackie winnice 14-20 sierpnia 2005

Wyjazd szkoleniowy do winnic węgierskich był przeznaczony dla uczestników programu, którzy odbyli szkolenia krajowe w roku 2005. W wyjeździe wzięło udział wraz z tłumaczem (Marek Nowiński) i odpowiedzialnym za stronę merytoryczną, niżej podpisanym 22 osoby.

Przebieg wyjazdu:

14.08	- wyjazd z Przemyśla, przez Rzeszów i Jasło do Egeru (Węgry) - godz. 13-15 zwiedzanie winnicy Dereszla w Bodrogkeresztur (Tokaj)
15.08	- godz. 10-12 zwiedzanie piwnic firmy Galbor w Egerze - godz. 12-14 zapoznanie się ze sprzętem winiarskim w firmie handlowej Interker w Egerze - godz. 14-16 zwiedzanie przetwórni Thumerer (Noszwaj)
16.08	- godz. 15-17 zwiedzanie gospodarstwa winiarskiego Sarosdi Cellar w Szekszard
17.08	- godz. 10-13 zwiedzanie winiarni Polgar (Villany) - godz. 14-15 zwiedzanie muzeum winiarstwa w Villany - godz. 17-19 zwiedzanie firmy Bock (Villany)
18.08	- godz. 15-18 zwiedzanie małej winnicy burmistrza miejscowości Hegymagas (Badacsony)
19.08	- godz. 10-13 zwiedzanie winnic i piwnicy firmy Elbo Magyar Borhaz w Badacsonytomaj
20.08	- godz. 10-12 zwiedzanie winnicy Fehervari w Somlo - powrót do kraju

Zapoznano się z produkcją winiarską łącznie w 10 gospodarstwach winiarskich, różnej wielkości i o bardzo zróżnicowanym poziomie jakościowym win, co dało uczestnikom szkolenia szeroki i prawdziwy pogląd na temat węgierskiego winiarstwa. Wartość szkoleniową wyjazdu podniósł wysoki poziom tłumaczenia. Z powyższych względów wyjazd należy uznać za bardzo pouczający i udany.

---

Sprawozdanie ze szkoleń krajowych w ramach realizacji programu Podkarpackie winnice

30 czerwca 2005 r

Zgodnie z wcześniej przyjętym planem w dniach 12 i 19 czerwca 2005 w Przemyślu i 26 czerwca w Jaśle odbyły się szkolenia dla kandydatów na winiarzy. Szkolenia odbyły się zgodnie z załączonym harmonogramem. Wykłady z dziedziny uprawy winorośli i winiarstwa prowadzili członkowie Polskiego instytutu Winorośli i Wina w Krakowie: Roman Myśliwiec (prezes), Marek Jarosz (wiceprezes) i Wojciech Bosak (członek zarządu). W szkoleniach wzięło udział łącznie 30 osób, głównie z rejonu Przemyśla i Rzeszowa. Plan szkoleń został zrealizowany w całości. Podczas szkolenia w Jaśle (26.06.2005 roku), oprócz zajęć teoretycznych odbyło się również szkolenie praktyczne w Winnicy "Golesz" Jaśle.

[Harmonogram szkoleń]

---

Wyjazd szkoleniowy dla zaawansowanych do Silberbergu

29 maja - 6 czerwca 2005 r.

Sprawozdanie z wyjazdu szkoleniowego do Silberbergu (Austria) w ramach realizacji II roku programu Podkarpackie winnice

Podstawowym celem wyjazdu był czterodniowy kurs enologiczny w szkole winiarskiej w Silberbergu dla najbardziej aktywnych uczestników szkoleń pierwszego roku realizacji programu Podkarpackie winnice. Do wyjazdu wytypowanych zostało 20 osób, którzy już założyli winnice. Ostatecznie propozycję wyjazdu na kurs przyjęło 11 osób, którzy wraz z tłumaczką języka niemieckiego Izabelą Wilgan z Warszawy i niżej podpisanym wyjechali z kraju w niedzielę 29 maja 2005 roku. Jeden z uczestników wycofał się w ostatniej chwili, nie zawiadamiając o swojej rezygnacji, co było jedynym nieprzyjemnym incydentem całego wyjazdu szkoleniowego. Opłata za kurs w Silberbergu (wykłady, noclegi, wyżywienie) została ustalona przez stronę austriacką w formie kwoty zryczałtowanej dla 14 osób i nie uległaby zmniejszeniu w przypadku zmiany liczby uczestników, wobec powyższego zaproponowałem wykorzystanie wolnego miejsca na kursie Sabinie Połońskiej z Winnicy Miękinia pod Wrocławiem. Zaproszona osoba dołączyła do grupy w Znojomo na Morawach.

Przebieg wyjazdu szkoleniowego:

29.05	- dojazd do miejsca zakwaterowania w hotelu "Dukla" w Znojomo (Morawy). Zwiedzanie i degustacja morawskich win w winnicy "Moravsky Sklipek" w miejscowości Šatov: www.znovin.cz
30.05	- dojazd do Silberbergu z przystankiem w Gols (Burgeland) gdzie zwiedzaliśmy winiarnię i degustowaliśmy wina rodziny Preisinger: www.weingut-preisinger.at
31.05	- pierwszy dzień wykładów w szkole winiarskiej w Silberbergu - temat: winiarstwo - od godziny 8 do 17 z przerwą na obiad.
01.06	- drugi dzień wykładów, temat: uprawa winorośli (8 godzin). Wieczorem zwiedzaliśmy gospodarstwo enoturystyczne rodziny Assigal w pobliskiej miejscowości Seggauberg: www.assigal.at (zwiedzanie winnicy, piwnicy, degustacja win).
02.06	- 3 godziny zajęć praktycznych w winnicy szkolnej, oraz w godzinach popołudniowych zwiedzanie winnic, piwnic oraz degustacja win w firmach: Polz: www.polz.co.at i Temmel: www.weinguttemmel.at.tf
03.06	- 3 godziny zajęć praktycznych w piwnicach szkolnych. W godzinach południowych zwiedzaliśmy firmę handlową KÖGL ze sprzętem winiarskim, a wieczorem odwiedziliśmy gospodarstwo gastronomiczno-winiarskie rodziny Kieslinger w pobliskiej miejscowości Kogelberg: www.kieslinger.org
04.06	- 3 godziny zwiedzania winnicy i piwnic wykładowcy szkoły w Silberbergu Karla Puff w miejscowości Pchla: www.karlpuff.at Przejazd do miejsca noclegu w hotelu "Dukla" w Znojomo.
05.06	- powrót do kraju.

Pomimo stosunkowo wysokich, jak na polskie warunki, kosztów pobytu w Austrii wraz z opłatą za kurs, wyjazd należy uznać zdecydowanie za uzasadniony i udany. Bardzo wysoki poziom merytoryczny wykładów, doskonała atmosfera podczas szkoleń i serdeczność gospodarzy, to tylko podstawowe atuty uzasadniające poniesione koszty wyjazdu. Bardzo duże znaczenie praktyczne miał bardzo wysoki poziom tłumaczenia wykładów.
Tłumaczka Izabela Wilgan wykazała najwyższy profesjonalny poziom tłumaczeń z niemieckiego na polski z uwzględnieniem wszelkich zawiłości językowych oraz często trudnych określeń fachowych (ochrona roślin, nawożenie, agrotechnika, enologia) i naukowych głównie z dziedziny biologii i chemii. Co jest jednak najistotniejsze i warte uznania, tę trudną i wyczerpującą pracę wykonała z olbrzymim zaangażowaniem i poświęceniem zaledwie za jedną trzecią zwyczajowej stawki innych tłumaczy. Za wykonaną pracę należą się Pani Izabeli Wilgan nasze szczególne podziękowania.
Dobra atmosfera i konsolidacja grupy winiarzy na wyjeździe zaowocowała decyzją utworzenia na Podkarpaciu stowarzyszenia zawodowego. Jeszcze w tym miesiącu odbędzie się pierwsze spotkanie podkarpackich winiarzy w celu sfinalizowania pomysłu.

---

Sprawozdanie z pierwszego roku realizacji programu Podkarpackie winnice

W kwietniu 2004 roku Związek Gmin Dorzecza Wisłoki rozpoczął realizację projektu Podkarpackie winnice, którego celem jest odrodzenie tradycji winiarskich na Podkarpaciu poprzez pomoc w zakładaniu małych winnic i organizacji przetwórstwa winogron w małych gospodarstwach rolnych, w tym szczególnie w gospodarstwach agroturystycznych.

Projekt, przewidziany do realizacji w ciągu trzech lat - 2004 - 2006, ma charakter pilotażowy, a jego powodzenie będzie warunkować kontynuację działań w kolejnych latach. W pierwszym okresie założono skupienie działań w wybranym "obszarze pilotażowym", gdyż przy ograniczonych środkach tylko takie rozwiązanie może dać widoczny efekt w zamierzonym czasie. Obszarem takim stała się dolina Wisłoki - korzystne położenie i warunki naturalne, skupienie większej liczby gospodarstw zainteresowanych uprawą winorośli, jak również podejmowane tu dotychczas udane próby uprawy winorośli, dostarczające cennych doświadczeń.

Koordynatorem Programu strony merytorycznej, jest Pan Roman Myśliwiec, właściciel winnicy "Golesz" w Jaśle, Prezes Polskiego Instytutu Winorośli i Wina w Krakowie.

Na podstawie Porozumieniem z dnia 30. 06. 2004 r. i aneksu z dnia 18.10.2004r. Związek Gmin Dorzecza Wisłoki uzyskał wsparcie finansowe na realizację Programu ze środków Samorządu województwa Podkarpackiego w kwocie 50 000 złotych.

W myśl Porozumienia realizacja Programu w pierwszym roku przebiegła zgodnie z wcześniej zaplanowanym harmonogramem. Ostatecznie w Programie zadeklarowało swój udział 65 rolników - osoby wykształcone, pracujące często poza rolnictwem, ale już częściowo zaznajomione z tematem uprawy winorośli i z winiarstwem.

W dniach 26. 06. 2004r. oraz 11 i 25. 07. 2004 r. odbyły się spotkania szkoleniowe dla osób biorących udział w Programie, obejmujące wykłady teoretyczne oraz zajęcia praktyczne w terenie.
Na szkoleniach omówione były między innymi tematy: historia winorośli i wina w Polsce i Europie, uprawa winorośli i produkcja wina w gospodarstwach rolniczych, polecane odmiany winorośli w świetle warunków klimatycznych regionu, ekonomika gospodarstwa winiarskiego o profilu agroturystycznym. Wykłady prowadzili: Roman Myśliwiec - winnica "Golesz" w Jaśle, Prezes Polskiego Instytutu Winorośli i Wina w Krakowie, Wojciech Bosak - członek Zarządu Polskiego Instytutu Winorośli i Wina w Krakowie oraz Mario Crosta - korespondent włoskiej gazety enologicznej "Enotime".

Uczestnicy szkoleń zostali zaopatrzeni w podręczniki do nauki "Uprawa winorośli" i "Wino z własnej winnicy" autorstwa Romana Myśliwca, zakupione przez Związek w Państwowym Wydawnictwie Rolniczym i Leśnym w Warszawie, w ilości po 160 egzemplarzy w/w pozycji.

W dniach 12 - 16. 09. 2004 r. odbył się wyjazd szkoleniowy do Austrii i Czech (południowe Morawy). Współorganizatorem wyjazdu był Konsultant Generalny Austrii w Krakowie oraz Pan Sylwester Dariusz Andrzejak - przedstawiciel władz rządowych Styrii. Głównymi celami wyjazdu szkoleniowego było zapoznanie się z organizacją i ekonomiką styryjskich gospodarstw winiarskich o profilu agroturystycznym, uprawą winorośli w trudnych warunkach górskich oraz technologią produkcji win jakościowych.

W dniach 25 - 28. 10. 2004 r. uczestnicy Programu mieli możliwość uczestnictwa w kolejnym wyjeździe do Niemiec - zwiedzanie winnic Nadrenii i Palatynatu. Aktywnie do stworzenia programu wyjazdu włączył się Wydział Ekonomiczno - Handlowy Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w Kolonii w porozumieniu z Ministerstwem Gospodarki i Winorośli Nadrenii i Palatynatu.

Pan Wojciech Bosak opracował specjalistyczną broszurę szkoleniową dla uczestników Programu, obejmującą kompleksowo zagadnienia związane z uprawą i pielęgnacją winorośli pt. " Uprawa winorośli i winiarstwo w małym gospodarstwie na Podkarpaciu", ukazała się ona w nakładzie 700 egzemplarzy.
Związek zlecił przygotowanie i uruchomienie strony internetowej www.podkarpackiewinnice.pl., która da możliwość prowadzenia szybkiego serwisu informacyjnego, zapewni sprawny kontakt z liczną grupą uczestników programu oraz bieżącą aktualizację wiadomości. Dodatkowo, strona internetowa to cenny instrument promocji przedsięwzięcia i jednocześnie naszego regionu.

Program Podkarpackie winnice zaprezentowany został podczas międzynarodowej konferencji w Jasionce w dniu 25 listopada 2004r., zorganizowanej z udziałem Urzędu Marszałkowskiego i Konsulatu Generalnego republiki Austrii.

Podsumowując pierwszy rok realizacji Programu można stwierdzić, że warto było rozpocząć te działania, a wydane do tej pory środki zostały dobrze zainwestowane. Pomimo ogólnie złej koniunktury w rolnictwie, osoby biorące udział w Programie deklarują chęć powiązania swej przyszłości zawodowej z pracą na wsi. Winiarstwo mogłoby być dla nich nie tylko, jak dotąd pasją, ale i źródłem dochodów dla rodziny. W wielu przypadkach wino mogłoby być jedynie produktem uzupełniający ofertę wybitnie podnoszącym atrakcyjność gospodarstw agroturystycznych. Jako główne przeszkody realizacji swoich planów uczestnicy Programu zgłaszają najczęściej: niedostateczną wiedzę fachową dla podjęcia takiej działalności, brak dostatecznych środków finansowych na inwestycje w swoich gospodarstwach, trudności z pozyskiwaniem środków z unijnych funduszy pomocowych, przepisy prawne nie sprzyjające produkcji i sprzedaży wina. To dzięki nam Samorządowcom ci ludzie mogą doprowadzić do odrodzenia się polskiego winiarstwa w naszym regionie. 20-letnia działalność Pana Romana Myśliwca - winnica "Golesz", udowodniła, że w Polsce możliwa jest uprawa winorośli i uzyskanie dobrej jakości win gronowych. Wina z okolic Wisłoki mieli możliwość oceniać również uznani specjaliści z wielu krajów i ich opinia jest zgodna: region posiada odpowiedni potencjał do produkcji znakomitych win.

Błędem byłoby zmarnowanie tego potencjału, zwłaszcza w takim regionie jak Podkarpacie, gdzie gospodarstwa są w większości bardzo małe, a ziemia nie najlepsza.

Jedynie obecnej jesieni na terenie województwa podkarpackiego nasadzone zostało 12 winnic o łącznej powierzchni około 3 hektarów. Kilkunastu rolników planuje rozpocząć nasadzenia w roku przyszłym, chcąc skorzystać z dofinansowania unijnych funduszy strukturalnych.

Zainteresowanie winiarstwem i winem z roku na rok jest coraz większe, dlatego tak ważne jest kontynuowanie Programu w latach następnych 2005 - 2006.

W imieniu Związku Gmin Dorzecza Wisłoki oraz całego środowiska podkarpackich winogrodników chciałbym serdecznie podziękować za dotychczasową pomoc i współpracę w realizacji Programu Podkarpackie winnice Władzom Samorządowym Województwa Podkarpackiego, a w szczególności: Państwu Radnym Sejmiku, Zarządowi Województwa z Panem Marszałkiem Leszkiem Deptułą i Wicemarszałkiem Tadeuszem Sosnowskim oraz Departamentowi Rolnictwa i Środowiska Urzędu Marszałkowskiego z Panem Dyrektorem Dariuszem Surmą.

---

Sprawozdanie z realizacji programu Podkarpackie winnice

15 listopada 2004r.

Dzięki dodatkowemu dofinansowaniu naszego programu Podkarpackie winnice z funduszy Samorządu Województwa Podkarpackiego mógł dojść do skutku wyjazd szkoleniowy do winnic Nadrenii i Palatynatu w dniach 25-27 października 2004 roku. Program wizyty został opracowany przez Ministerstwo Gospodarki i Winorośli Nadrenii i Palatynatu w porozumieniu z Wydziałem Ekonomiczno-Handlowym Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w Kolonii.

Do wyjazdu zadeklarowało swój udział 22 uczestników wcześniejszych szkoleń winiarskich. Ze względu na rangę oficjalnych spotkań podczas wizyty w Niemczech towarzyszyła nam dyrektor biura Związku Gmin Dorzecza Wisłoki pani Maria Lignar. Za sprawy organizacyjno-finansowe przed i podczas trwania wyjazdu odpowiedzialna była pani Justyna Berowska, a opiekę merytoryczną szkolenia wykonywał niżej podpisany.

Wyjazd nastąpił w niedzielę 24 października i po 20 godzinach jazdy dotarliśmy do miejsca zakwaterowania: Winzerhotel Himmerlacker w miejscowości Alzey-Dautenheim. Pierwszy dzień wizyty (25.10.2004) obfitował w oficjalne wizyty naszej grupy, głównie w Ministerstwie Gospodarki i Winorośli Nadrenii i Palatynatu w Moguncji oraz w Izbie Rolniczej Nadrenii i Palatynatu. W godzinach popołudniowych zwiedziliśmy duży kombinat produkujący wina musujące: Winzersekt Sektkellerei GmbH w Gau-Bickelheim oraz Winniczy Zakład Doświadczalny w Oppenheim (zwiedzanie przetwórni, degustacja win i kolacja w Zakładzie Szkoleniowo Badawczym - na zaproszenie gospodarzy).

Drugi dzień szkolenia rozpoczęliśmy wizytą w Moselland Kellerei Bernkastel: www.moselland.de, gdzie po degustacji, ugoszczeni zostaliśmy na koszt gospodarzy obiadem. W godzinach popołudniowych zwiedziliśmy fabrykę produkującą sprzęt do uprawy winorośli i prac winiarskich: ERO Geratebau GmbH w miejscowości Niederkumbd. Wieczór spędziliśmy w niewielkim gospodarstwie winiarskim Weingut Sonnenhof (Dom Rodzinny "Królowej Środkowego Renu" - właściciel Winfried Weinert) w miejscowości Oberheimbach: www.weingut-sonnenhof-oberheinbach.de

Trzeci dzień szkolenia rozpoczęliśmy od zwiedzania Zakładu Naukowo-Badawczego Nadrenii i Palatynatu w Neustadt. Zapoznaliśmy się z pracami szkoleniowo-badawczymi Zakładu: www.agrarinfo.rip.de. Zwiedzanie przetwórni zakończyliśmy tego dnia w Spółdzielczej Winnicy Cztery Pory Roku połączona z degustacją tamtejszych win. W godzinach popołudniowych uczestnicy szkolenia dokonywali niezbędnych zakupów w specjalistycznych sklepach winiarskich w miejscowości Alzey.

Pierwszego dnia wizyty w Niemczech towarzyszyła nam wicekonsul Elżbieta Nowocień, która pomagała nam w trudniejszych sytuacjach związanych z tłumaczeniami z języka niemieckiego, pomimo obecności przez cały czas wyjazdu dwóch tłumaczek. Podczas całego pobytu towarzyszyła nam przedstawicielka Ministerstwa Gospodarki i Winorośli Nadrenii i Palatynatu pani Angelika Grieser służąc nam jako przewodniczka i skrzętnie czuwała nad harmonogramem spotkań. Program był według mojej oceny i także większości uczestników wyjazdu zbyt napięty - zajęcia rozpoczynały się zazwyczaj o godzinie 8 rano i trwały do godziny 21 wieczorem. Nie wszystkie zwiedzane winnice i przetwórnie pasowały swoją skalą i systemem organizacyjnym do naszych założeń programu Podkarpackie winnice. Uwzględniając jednak poziom dofinansowania strony niemieckiej i duże zaangażowanie pracowników Ministerstwa Gospodarki i Winorośli Nadrenii i Palatynatu oraz pracowników Konsulatu RP w Kolonii, wyjazd należy ocenić za udany i pożyteczny.

Na całościowe podsumowanie pierwszego roku realizacji programu Podkarpackie winnice przyjdzie zapewne jeszcze czas, ale już dziś można zaryzykować stwierdzenie, że warto było rozpocząć te działania, a wydane dotychczas środki finansowe na pewno nie pójdą na marne. Jedynie obecnej jesieni zostało nasadzone na terenie Województwa Podkarpackiego 12 winnic o łącznej powierzchni około 3 hektarów. Kilkunastu z rolników chce rozpocząć nasadzenia w roku przyszłym, chcąc skorzystać z możliwości dofinansowania z unijnych funduszy strukturalnych. Zainteresowanie winiarstwem i winem z roku na rok jest coraz większe, dlatego tak ważne jest kontynuowanie programu w latach następnych 2005-2006.

---

Sprawozdanie z realizacji programu Podkarpackie winnice

22 września 2004r.

Realizacja programu Podkarpackie winnice przebiega jak dotychczas zgodnie z wcześniej zaplanowanym harmonogramem. W dniach 26 czerwca oraz 11 i 25 lipca odbyły się kilkugodzinne szkoleniowe dla rolników województwa podkarpackiego. Łącznie odbyło się 18 godzin wykładów teoretycznych oraz 2 godziny zajęć praktycznych w terenie. Łącznie zadeklarowało swój udział w programie i zgłosiło się na szkolenia 70 rolników. W zdecydowanej liczbie były to osoby wykształcone, pracujące często poza rolnictwem, ale już częściowo zaznajomione z tematem uprawy winorośli i winiarstwa. Pomimo ogólnie złej koniunktury w rolnictwie, ludzie ci deklarowali chęć powiązania swej przyszłości zawodowej z pracą na wsi. Winiarstwo mogłoby być dla nich nie tylko, jak dotąd pasją, ale i źródłem dochodów dla rodziny. Na szkoleniach omawiane były między innymi następujące tematy: historia winorośli i wina w Europie i w Polsce, uprawa winorośli i produkcja wina w gospodarstwach rodzinnych, polecane odmiany winorośli w świetle warunków klimatycznych regionu, ekonomika gospodarstwa winiarskiego o profilu agroturystycznym. Struktura organizacyjna austriackich gospodarstw winiarskich była przytaczana jako jeden z najlepszych przykładów do zastosowania w warunkach naszego regionu. Podobnie jak w Austrii polecane są u nas raczej niewielkie gospodarstwa, nastawione nie na ilość, lecz jakość produkowanego wina. W wielu przypadkach wino mogłoby być jedynie produktem uzupełniającym ofertę, ale wybitnie podnoszącym atrakcyjność gospodarstw agroturystycznych. Jako główne przeszkody w realizacji swoich planów, uczestnicy szkoleń zgłaszali najczęściej: niedostateczną wiedzę fachową dla podjęcia takiej działalności, brak dostatecznych środków finansowych na inwestycje w swoich gospodarstwach, trudności z pozyskiwaniem środków z unijnych funduszy pomocowych, nie sprzyjające produkcji i sprzedaży wina przepisy prawne. Wykłady prowadzili: Roman Myśliwiec (winnica Golesz w Jaśle), Wojciech Bosak (Towarzystwo Winiarskie w Krakowie) oraz Mario Crosta korespondent włoskiej gazety enologicznej Enotime. Uczestnicy szkoleń otrzymali podręczniki do nauki uprawy winorośli i winiarstwa zakupione w Państwowym Wydawnictwie Rolniczym i Leśnym w Warszawie. Zaplanowana w programie publikacja szkoleniowa Winnice pod Karpatami zostanie wydana z pewnym opóźnieniem z powodu choroby autora.

[Konspekt szkolenia]


W dniach 12-16 września odbył się wyjazd szkoleniowy do Austrii i Czech (południowe Morawy). Współorganizatorem wyjazdu był Konsulat Generalny Austrii w Krakowie oraz przedstawiciel władz rządowych Styrii w osobie pana Dariusza Andrzejaka. Głównymi celami wyjazdu szkoleniowego było zapoznanie się z organizacją i ekonomiką styryjskich gospodarstw winiarskich o profilu agroturystycznym, uprawą winorośli w trudnych warunkach górskich oraz technologią produkcji win jakościowych. W wyjeździe wzięło udział 20 osób biorących udział we wcześniejszych szkoleniach oraz przedstawiciele władz samorządowych: burmistrz miasta Jedlicze i zastępca wójta gminy Żyraków. Prowadzącym od strony merytorycznej był niżej podpisany. Do prowadzenia spraw organizacyjnych ze biura Związku Gmin została wydelegowana pani Justyna Berowska. W wyjeździe towarzyszyła nam również tłumaczka języka niemieckiego.

Przebieg wyjazdu szkoleniowego:

Po przyjeździe do miejsca zakwaterowania w hotelu Dukla w Znojmie (Morawy) 12 września w godzinach popołudniowych miało miejsce kilkugodzinne zwiedzanie winnicy i piwnic w gospodarstwie Jiri Docekala w miejscowości Satov (Morawy). Następny dzień, czyli 13 września był w całości poświęcony wyjazdowi do pobliskiego regionu Kamptal (Austria). Program szkolenia był bardzo szczegółowy i obejmował: zwiedzanie winnic Ludwiga i Michaeli Ehn www.ehnwein.at, zapoznanie się z uprawą winorośli i technologią produkcji wina jakościowych. Jako tłumaczka pomagała nam pani Ewa Schabasser z Wiednia. 14 września wyjechaliśmy do Styrii i w godzinach popołudniowych zwiedzaliśmy przetwórnię Waltera Polza w Spielfeld oraz winnice w gospodarstwie agroturystycznym Franza Temmela w miejscowości St.Andra www.weinguttemmel.at.
W dniu 15 września zwiedzaliśmy muzeum winiarstwa styryjskiego w miejscowości Kitzeck, a następnie szkołę winiarską w Silberbergu.
Po powrocie do Znojma w dniu 16 września uczestnicy szkolenia zapoznali się ze sprzętem winiarskim i jego cenami w sklepach południowych Moraw. W drodze powrotnej do kraju odwiedziliśmy jeszcze jedno morawskie gospodarstwo winiarskie - Frantiska Madla w miejscowości Velke Bilovice.

Czas przeznaczony na zajęcia szkoleniowe podczas wyjazdu został wykorzystany w 100%. Uczestnicy szkolenia wykazywali bardzo duże zainteresowanie tematyka winiarską i agroturystyczną. Wszystkie zajęcia odbyły się w kulturalnej i życzliwej atmosferze. Pomimo trudności organizacyjnych przed wyjazdem, wynikłych z niezależnych od nas opóźnień oraz przeciągających się negocjacji związanych z wysokością dofinansowania wyjazdu ze strony styryjskiej, wyjazd szkoleniowy należy uznać za niezwykle pożyteczny dla środowiska podkarpackich winiarzy. Nawiązane kontakty zaowocowały wieloma interesującymi propozycjami, tak ze strony przedstawicieli rządu styryjskiego, szkoły winiarskiej w Silberbergu, jak i właścicieli styryjskich gospodarstw winiarskich. Oficjalne rozmowy na temat dalszej współpracy podjęte zostaną w najbliższych dniach.

W imieniu środowiska winiarskiego Podkarpacia chciałbym podziękować za dotychczasową pomoc w realizacji programu władzom samorządowym województwa podkarpackiego, za dofinansowanie zarówno samego wyjazdu, jak i całego programu Podkarpackie winnice. Za dotychczasową pomoc i wsparcie naszego programu dziękujemy w szczególności panu Marszałkowi  Leszkowi Deptule oraz dyrektorowi Dariuszowi Surmie, a także Prezesowi Związku Gmin panu Andrzejowi Czerneckiemu. Słowa uznania i podziękowania należą się również pani Justynie Berowskiej z biura Związku Gmin za zaangażowanie w organizacji wyjazdu i sprawną pracę podczas pobytu za granicą.