Tekst wykładu wygłoszonego przez Konsul Generalną Republiki Austrii Hermine Poppeller

na temat sytuacji prawnej w austriackim winiarstwie
napisanego przez austriackiego producenta wina Ernsta Zimmerl

Uprawa winorośli w Unii Europejskiej odbywa się praktycznie w oparciu o ustalone kontyngenty. Zakładając winnicę kierować się należy tzw. prawem do nowych nasadzeń. Obowiązuje ono niezależnie od wielkości gospodarstwa. W przypadku nowych państw członkowskich Unii Europejskiej zakres owego prawa do nowych nasadzeń wynika z ilości winnic istniejących w danym kraju w chwili jego przystąpienia do UE. O ile nam jednak wiadomo, w Polsce nie został jak dotąd opracowany spis istniejących tam winnic, ale też Polska nie będzie mieć znaczącego wpływu na sytuację na rynku winiarskim UE z jego obecnymi nadwyżkami. Brak spisu winnic czyni zarządzanie wynikające z prawa do nowych nasadzeń zbędnym. W Austrii wolno nasadzać nowe szczepy winne tylko wtedy, jeśli wejdzie się w posiadanie uprawnień wynikających ze wspomnianego prawa do nowych nasadzeń (wydawaniem takich zezwoleń zajmują się Bezirkshauptmannschaften - urzędy odpowiadające polskim starostwom).

Podatek dochodowy dla rolników naliczany jest albo ryczałtowo albo w oparciu o prowadzone książki rachunkowe. Ryczałtowanie podatku stosowane jest wobec gospodarstw o jednolitej wartości w wysokości Euro 150.000,- lub o obrotach w wysokości nie przekraczającej Euro 400.000,-.

Winnice muszą zapisywać sprzedaż wina, a więc przychód, w przypadku gospodarstw, wobec których stosuje się ryczałt, 70% tego przychodu zaliczan jest na poczet nakładów. Do nakładów winiarze doliczać mogą również opłaty za dzierżawę, składki na ubezpieczenie społeczne jak również odsetki zadłużenia związanego z prowadzeniem gospodarstwa. Wobec gospodarstwo powierzchni uprawy wina nie przekraczającej 60 arów stosowane są często regulacje specjalne.

Naliczany w przypadku winiarzy podatek VAT wynosi 12% (dotyczy to zarówno winiarzy rozliczanych w oparciu o ryczałt jak i prowadzących księgi rachunkowe), jeśli produkowane przez nich wino nie jest oddawane do przydomowych wyszynków. Tacy winiarze mogą dokupywać maksymalnie do 25% ilości wyprodukowanego przez nich wina od innych producentów. Jeśli dokupują więcej, ich gospodarstwa zaliczane są już do gospodarstw handlowych, a w takich przypadkach podatek VAT wynosi 20%.

UE wymaga wprawdzie obłożenia win akcyzą, ale Austria ustaliła akcyzę na poziomie zero, co nie spotkało się z zadowoleniem ze strony tamtejszego Ministerstwa Finansów. Każdy producent wina, czy też - precyzując - każdy producent winogron w Austrii, musi odprowadzać na rzecz organizacji Weinmarketing składki reklamowe w wysokości około 53 Euro/ha.

Ponadto od producentów wina, grupujących się w ramach tzw. stowarzyszeń firmowych wymaga się uiszczania dodatkowych składek reklamowych. I tak np. stowarzyszenie DAC Weinviertel Winzer ustaliło składkę w wysokości 0,15 Euro za każdą butelkę wina.

Każdy pojawiająca się w winnicy ilość wina (a więc również jego zbiory/winobranie) jak również jego zbyt musi być odnotowywany w prowadzonej księdze rachunkowej, która stanowi podstawę kontroli podatkowej oraz jakościowej.

Dwa razy w roku winiarze zobowiązani są przekazywać kompetentnym urzędom gminnym następujące informacje:
- stan/ilość posiadanego wina - 1 sierpnia
- dane dotyczące winobrania - 3 grudnia każdego roku.
Zgłaszane dane muszą pokrywać się z zapisami w księgach rachunkowych, a obowiązek ich regularnego podawania ma na celu zapobieganie wyciekaniu tzw. "czarnego wina" na rynek.

Każdy winiarz w Austrii musi opodatkować nawet konsumpcję własną wina. W zeznaniach podatkowych może on w takich wypadkach wpisywać korzystną stawkę podatkową (ok. 0,5 Euro/l), ale ilość wina, które może zostać przeznaczone na konsumpcję własną jest ograniczona i wynosi do 300 l na osobę w roku. Za osoby uprawnione do konsumpcji własnej uznaje się wyłącznie pracujących w winnicy członków rodziny jej właściciela. Przyjaciół Urząd Skarbowy w tej kwestii nie akceptuje.

W Austrii nie jest stosowana żadna forma dotacji finansowych dla małych winnic. Realizowana jest natomiast aktualnie finansowana w całości przez UE akcja polegająca na odnawianiu starych winnic po uprzednim wykarczowaniu dotychczasowych sadzonek (dotacje te pokrywają około 50% kosztów sadzenia nowych szczepów). Celem uzyskania podobnej dotacji, Polska musiałaby złożyć stosowny wniosek w Brukseli.

W Austrii stosowane są ponadto dotacje inwestycyjne w ramach programów rozwoju regionów wiejskich (około 15% zatwierdzonych, uznanych kosztów inwestycji) jak również dotacje w ramach sektorowego programu dla dużych przedsiebiorstw o ponadregionalnym znaczeniu.

3.11.2005

Austriacki Dziennik Ustaw II nr 258 wydany 23 sierpnia 2005r § 4. Dochód z uprawy winorośli (np. wino, winogrona, sok z winogron, moszcz gronowy, sturm, tj. moszcz gronowy w fazie fermentacji, napoje bezalkoholowe oraz potrawy podawane w wyszynkach na terenie gospodarstw) wyszczególnia się w oparciu o rachunek przychodów i rozchodów. Jeśli wykorzystywana pod uprawę winorośli powierzchnia nie przekracza 60 arów, prowadzenie w/w rachunku nie jest wymagane. Nakłady gospodarstwa wynoszą 70% dochodów (łącznie z podatkiem obrotowym), lecz niemniej niż 4 400 Euro na każdy hektar powierzchni uprawy winorośli i nie więcej niż połowę dochodów. Jeśli konieczna jest odrębna specyfikacja dochodu z uprawy wina zgodnie z treścią 1. zdania ust. 1, należy część wartości jednostkowej dochodu przypadającą na wykorzystywaną pod uprawę winorośli powierzchnię wyłączyć z obliczenia kwoty podstawowej. Jeśli wykorzystywana pod uprawę winorośli powierzchnia nie przekracza 60 arów, należy odchodząc od ust. 1, zdanie drugie, wyszczególniać dochody z prowadzonego wyszynku oraz ze sprzedaży wina butelkowego w oparciu o rachunek przychodów i rozchodów, zgodnie z treścią ust. 2.